Knjiga Ljubomira Erića i Bogdana Nikitovića u izdanju Arhipelaga: Velika retrospektiva srpskog i jugoslovenskog crteža
Beograd, 29. septembra 2025. – Velika retrospektiva srpskog i jugoslovenskog crteža druge polovine XX veka i našeg vremena predstavljena je u reprezentativnoj monografiji Ljubomira Erića i Bogdana Nikitovića Zbirka crteža koja je nedavno objavljena u izdanju Arhipelaga.
Knjiga Ljubomira Erića i Bogdana Nikitovića nastala je na osnovu kolekcije crteža koju je Ljubomir Erić znalački i s nesvakidašnjom posvećenošću prikupljao duže od šezdeset godina. Ta kolekcija crteža sada se u reprezentativnom izboru nalazi pred čitaocima u ovoj ekskluzivno opremljenoj monografiji štampanoj u punom koloru.
Raspon ove knjige je neobično veliki i u pogledu vremena koje obuhvata, i u pogledu poetika crteža koje predstavlja, i u pogledu umetničkih postupaka koje sadrži, i u pogledu majstora crtača koje preporučuje.
Od tri crteža Ivana Radovića iz 1924. godine ova neobična monografija srpskog i jugoslovenskog crteža stiže do crteža Mrđana Bajića, Selmana Trtovca, Veljka Valjarevića, Aleksandra Rafajlovića, Zdravka Joksimovića, Srđana Markovića Đileta, Saše Pančića, Perice Donkova ili Marije Knežević. Između su crteži nastajali tokom druge polovine davdesetog veka u majstorskim ateljima Vladimira Veličkovića, Dada Đurića, Ljube Popovića, Safeta Zeca, Jože Ciuhe, Mladena Srbinovića, Petra Omčikusa, Đorđa Ivačkovića, Mira Glavurtića, Leonida Šejke, Uroša Toškovića, Halila Tikveše, Ilije Šoškića, Radomira Damnjanovića Damnjana, Todora Stevanoića, Radomira Reljića, Smaila Karaila, Đorđija Crnčevića, Slavoljuba Radojčića, Slobodana Milivojevića Ere, Kemala Ramujkića, Gordana Nikolića, Milije Belića i niza drugih velikih umetnika crteža, višestruko ostvarenih i u drugim likovnim žanrovima.
– Crteži u vlasništvu Ljubomira Erića, kao deo njegove bogate, godinama sakupljane i brižljivo odabrane likovne kolekcije, predstavljaju veoma složenu sliku različitih vizuelnih poetika, rukopisa i ideja naših savremenih umetnika. Veliki, posvećeni ljubitelj umetnosti, odličan poznavalac likovne situacije danas, i to ne samo kod nas, prijatelj sa mnogim stvaraocima, Erić se u svojim brojnim studijama i knjigama pozivao na umetničke ličnosti i okolnosti njihovih karaktera, života, sudbina i rada, a u svojim knjigama Psihoanaliza i psihopatologija likovog izraza (tri izdanja), O crtežu i Kolekcija crteža pretočio je ogromno profesionalno znanje i nataloženo iskustvo iznoseći niz konstatacija psihoanalitičke prirode vezanih za likovno stvaralaštvo, posebno u odnosu na crtež kao elementarni oblik likovnog iskaza. Po njemu, značenje i smisao crteža je povezano sa unutrašnjim svetom crtača, kao subjektivno iskustvo i oblik najneposrednijeg umetničkog izraza. Umetnost, u slučajevima stvaralaca iz njegove kolekcije, nije beg od realnosti: to je stvaranje nove realnosti, bilo da je ulazak u taj svet svestan ili nesvestan. Aktuelna kolekcija doktora Erića zadivljujuće okuplja veoma raznorodne umetničke ličnosti brojnih generacija, za koje bi se moglo reći da na izvestan način grade zaokruženu sliku naše istorije modernog crteža, pre svega po raznovrsnosti poetika – kaže Irina Subotić u instruktivnom predgovoru za ovu knjigu.
Čitaoci knjigu Ljubomira Erića i Bogdana Nikitovića Zbirka crteža mogu da poruče preko sajta Arhipelaga (www.arhipelag.rs) ili da kupe u Klubu čitalaca Arhipelag i u svim boljim knjižarama u zemlji
